10. Balans in uitvoering

Toelichting en impact draaiknop (1 t/m 4)

Bedrag

I/S

1.8 Bedrijfsvoering (1)

100.000 – 300.000

S

Dit betreft een brede algemene maatregel om te besparen op de bedrijfsvoering van de gemeente Asten. Denk hierbij aan efficiëntie slagen en gebruik maken van automatiseringsoplossingen en inzet van AI voor eenvoudige processen. We streven naar efficiëntere en meer gestroomlijnde processen, die minder tijd kosten.
Daarnaast blijven we inzetten op nog meer samenwerken waar mogelijk.
Impact: Organisatie

1.9 Openingstijden gemeentehuis (2)

10.000

S

Het gemeentehuis minder openstellen (bijvoorbeeld een dagdeel) kan financiële voordelen met zich meebrengen. Het heeft echter wel impact op de dienstverlening en op bedrijfsvoering. De besparing is ingegeven op basis van de facilitaire kosten. De klantvraag blijft bestaan en zal zich verplaatsen naar de momenten waarop we wel open zijn en heb je voldoende bezetting nodig om hieraan te kunnen voldoen.
Impact: Inwoners

10. Formatie wethouders (3)

70.000 vanaf 2027

S

Momenteel is de formatie wethouders 3 fte. Dat is prima te verantwoorden o.b.v. de richtlijnen vanuit de VNG. Bij de coalitieronde 2022 is de formatie verhoogd van 2,8 fte naar 3,0 fte (plus van € 20.000,=, loonpeil 2022).
Teruggaan naar 2,4 fte (€ 70.000,=) is een forse daling t.o.v. nu en zal impact hebben op de inzet vanuit de wethouders bijvoorbeeld in de regionale afstemming.
Impact: Bestuur

1.11 Aanvragen subsidies (4)

NTB

S

Meer (incidenteel) externe financiering voor projecten en/of personeel door het inzetten van een subsidioloog die zichzelf moet terugverdienen en zorgt voor extra inkomsten voor de gemeente.
Impact: NVT

2.6 Bestaande samenwerkingen (5)

50.000 vanaf 2027

S

Bezuinigen op of stoppen met bestaande samenwerkingen binnen het ruimtelijk domein of op andere domeinen. Bezuinigen of stoppen met samenwerkingen zoals Innovatiehuis en energiehuis Slim Wonen. Onduidelijk is of dit ook (toekomstige) positieve effecten dempt. Daarnaast kan de financieringssystematiek (verdeling van de hoogte van de bijdragen) van samenwerkingen bekeken worden.
Impact: Bestuurlijke ambitie / maatschappelijke opgaven en verbonden partijen

2.7 Betaald parkeren (6)

150.000 vanaf 2027

S

Invoering van betaald parkeren in het centrum van Asten.
Afhankelijk van de manier waarop dit wordt ingevoerd, is er op de korte termijn risico dat het centrum van Asten gemeden zal worden. Dit kan op de langere termijn gevolgen hebben voor ondernemers in het centrum en dus voor de centrumontwikkeling zoals die vanuit de Toekomstagenda 2030 wordt gestimuleerd.
Impact: Inwoners en ondernemers

2.8 Inzet klimaat (7)

100.000

S

Vaste formatie ten behoeve van klimaat, energie en duurzaamheid structureel ten laste brengen van de CDOKE-gelden (tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid) die we van het Rijk ontvangen.
Hierdoor blijft er wel minder budget over voor overige maatregelen in het kader van klimaat- en energiebeleid en als de regeling stopt (toegezegd t/m 2029) is er geen dekking meer voor deze vaste formatie.
Impact: NVT

2.9 Kostendekkendheid leges (8)

50.000

S

De kostendekkendheid van de leges omgevingsvergunningen is nog geen 100%. Door verhoging van de leges wordt de kostendekkendheid vergroot.
Voor inwoners en bedrijven betekent dit dat de lasten voor een vergunning stijgen.  
Impact: Inwoners en ondernemers

2.10 Uitstraling buitenruimte (9)    

30.000 vanaf 2027

S

We voeren projecten in de buitenruimte soberder uit door gebruik van goedkopere materialen en door minder elementen. Het heeft wel een sterk negatief effect op de uitstraling van de openbare ruimte en het is minder duurzaam. Tot slot nog de algemene opmerking dat we bij dit soort projecten eigenlijk nooit gaan voor een heel hoog kwaliteitsniveau. We kijken al wat passend is met gezond verstand.
Impact: Inwoners

2.11 Minder onderhoud buitenruimte (10)         

30.000 vanaf 2027

S

We stellen het beheer en onderhoud van de openbare ruimte (groen en reiniging) naar beneden bij van niveau C naar D.
Het onderhoud van wegen zit al op het minimale niveau (niveau C).
Het gaat leiden tot een sterke aantasting van de belevingswaarde van het openbaar gebied (centrum, wijken) én klachten, de kosten aan de achterkant zullen gaan stijgen.
Impact: Inwoners

12. Aanpak Loverveld (11)     

8.000

S

Bij de herijking van bestaande kredieten (raad 3 juni) is voorgesteld om het krediet Loverveld (90056003100 Herinrichting Park ’t Loverveld) af te ramen met € 670.000,=.
Dit is mogelijk door extra dekking vanuit subsidies en de GREX Loverbosch fase 2 (samen € 500.000,=), en daarnaast het versmallen van de fietspaden naar 3,5 meter (€ 170.000,=). Deze draaiknop aanpak Loverveld gaat een stap verder in versobering van de uitvoering van dit project:

• Speelvoorziening 0-12 jaar laten vervallen: € 125.000,=.
• Urban sports voorziening laten vervallen: € 90.000,=. Dit heeft ook een relatie met het toegezegde bedrag van € 50.000,= vanuit het burgerinitiatief Stichting TIPI.
• Informele zitplekken van natuursteen laten vervallen tussen ligweide en parkpad: € 180.000,=.

De afschrijvingskosten gerelateerd aan deze 3 extra opties bedraagt: € 8.000,=.
Impact: Inwoners

1. Bijdrage molen (12)    

20.000 vanaf 2027

S

De gemeente Asten heeft een sterk cultureel karakter en gemeenschapszin. Dit uit zich in verenigingen en evenementen, van de sleuteloverdracht tijdens de carnaval tot het in onderhoud hebben van een molen. Bijeenkomsten waar inzet van de ambtelijke organisatie gevraagd wordt zoals de molen en de beiaard(ier), hebben culturele waarde voor de gemeente Asten. Het behoort niet tot de wettelijke taken van de gemeente. Voor de verbinding in de maatschappij en de identiteit van de gemeente Asten kan het afstoten hiervan impact hebben op de gemeenschap.
Impact: Molenaar

2.14 Verhogen afvalstoffenheffing (13)

75.000

S

Uit de benchmark die in het kader van het project Asten in Balans door Twynstra Gudde is uitgevoerd, kwam naar voren dat Asten in vergelijking met de referentiegemeenten een laag tarief voor afvalstoffenheffing heeft. Nadere analyse van de toegerekende kosten van de Gemeente Someren aan de afvalstoffenheffing laat zien dat Someren kosten straatreiniging toerekent aan deze heffing. In Asten doen we dit niet. We rekenen wel 50% toe aan riolering. We kunnen er voor kiezen om ook een gedeelte toe te rekenen aan afval. Daarnaast kunnen we een extra bedrag van de salariskosten toerekenen. We onderzoeken nog of het reëel is om mogelijk nog meer posten toe te rekenen.
De lastendruk voor inwoners stijgt met ongeveer € 10,= per huishouden per jaar.
Wellicht kunnen in de toekomst meer kosten doorbelast worden. Hiervoor is nader onderzoek nodig.
Impact: Inwoners

2.15 Temporiseren projecten (14)

200.000

S

Ambitie beter afstemmen op de uitvoeringskracht van de organisatie door focus aan te brengen (prioriteren), projecten te temporiseren, on hold te zetten of uit te stellen. Hierdoor het fors terugbrengen van externe inhuur. Daar waar realistisch vacatures niet invullen, of gebruik maken van natuurlijk verloop, of geen extra (tijdelijke) formatie meer toestaan waardoor bespaard wordt op salariskosten en op tijdelijk personeel (formatie is altijd gerelateerd aan de van de organisatie gevraagde taken).
Impact: Bestuurlijke ambitie / maatschappelijke opgaven en organisatie

20.000 vanaf 2027

S

Culturele evenementen waar ambtelijke organisatie voor gevraagd wordt zoals de beiaard/beiaardier behoren niet tot de wettelijke taken van de gemeente maar geven vorm aan de identiteit van de gemeente Asten. Het afstoten hiervan kan zorgen voor verarming van de cultuur binnen Asten. Onderzoeken of de beiaard ondergebracht kan worden in een cultuurfonds/bijzondere beroepen kan een overweging zijn. Afstoten is een optie voor de financiële basis/wettelijke taak van Asten.
Impact: Beiaardier en inwoners

40.000 vanaf 2027

S

Het opleggen van een taakstelling aan professionele subsidiepartijen (Museum, VVV, Bibliotheek Helmond-Peel, LEV Groep, Mee de Meent Groep, Onis Welzijn, Stichting Slachtofferhulp en Stichting Zelfhulp) door in 2027 geen indexering toe te passen op de subsidiebedragen. Een aantal van deze partijen maken deel uit van het Sociaal Team Asten.
Deze draaiknop heeft grote impact. Hierdoor zijn er minder financiële middelen beschikbaar voor uitvoering van activiteiten. Dit heeft directe gevolgen voor de dienstverlening en dus voor inwoners. Grote impact want minder aanbod van dienstverlening/diensten, minder ondersteuning aan inwoners. Het in stand houden en versterken van de sociale basis en het voorliggend veld wordt als essentieel beschouwd voor versterken eigen regie en bevorderen welzijn en participatie van inwoners. Risico voor hogere kosten vanwege toename beschikkingen.
Impact: Verbonden partijen

96.000 vanaf 2027

S

Vanaf 2027 wordt naar verwachting de vaste eigen bijdrage in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage. Dit betekent dat mensen met een hoger inkomen en vermogen meer gaan betalen voor Wmo-voorzieningen, terwijl lagere inkomens minder bijdragen. Gemeenten zullen hierdoor minder kosten maken voor Wmo-voorzieningen.
Bij inwoners bestaat er de kans op zorgmijding vanwege onduidelijkheid over nieuwe regels maar ook omdat men het bijvoorbeeld niet kan betalen. Gemeenten kunnen zelf bepalen of bepaalde groepen worden vrijgesteld van de bijdrage, wat flexibiliteit biedt in het beleid.
Impact: Inwoners

80.000 vanaf 2027

S

Meer capaciteit inzetten om te voorkomen dat cliënten doorverwezen worden naar duurdere, specialistische zorgtrajecten. Door 1,5 FTE extra in te zetten binnen het gebiedsteam, kan de gemeente Asten de zorg efficiënter inzetten, wachttijden verkorten en mogelijk kosten besparen door minder te beschikken en minder zorginzet van externe zorgaanbieders.
De wachttijden voor de jeugdzorg in de gemeente Asten kunnen aanzienlijk worden verkort, met als gevolg een snellere ondersteuning voor inwoners.
Door de preventieve inzet van de gezins- en jongerencoaches kunnen cliënten eerder geholpen worden, wat mogelijk voorkomt dat zij in zwaardere zorgtrajecten terechtkomen. Dit kan bijdragen aan betere resultaten voor de betrokken gezinnen en jongeren.
Het genoemde bedrag betreft het “netto voordeel”. De verwachte afname van zorgkosten minus de kosten voor extra gezin- en jongerencoaches.
Impact: Inwoners

10.000 vanaf 2027

S

Overstappen van individueel leerlingenvervoer naar collectief vervoer met midi-bussen en centrale opstapplaatsen, met als doel kostenbesparing, duurzaamheid en meer zelfstandigheid voor leerlingen binnen de gemeente Asten.
Impact organisatie: beleidswijziging vereist aanpassing van processen, communicatie en mogelijk herziening van contracten met vervoerders.
Impact inwoners (ouders/leerlingen): directe impact op dagelijkse routine. Kan weerstand oproepen bij ouders die bezorgd zijn over veiligheid en gemak. Ervaringen van andere gemeenten is dat er veel weerstand is.
Impact: Inwoners

30.000

S

Subsidies aan verenigingen bestaan uit doelgroepsubsidie en accommodatiesubsidie en zijn gerelateerd aan de volgende onderdelen (bedragen in 1.000 euro):

• Sport (14 verenigingen, 39 k)
• Toneel (1 vereniging, 0,5 k)
• Volksfeesten (3 verenigingen, 4 k)
• Muziekverenigingen inclusief HAFA onderwijs (4 verenigingen, 101 k)
• Openbaar groen (1 vereniging, 1 k)
• Samenlevingsopbouw (15 verenigingen, 21 k)
• Dorpsraden (2 stichtingen, 7 k)
• Algemene voorzieningen WMO (2 dagbestedingen, 8 k)
• Lokaal gezondheidsbeleid (3 vereniging/stichtingen, 28 k)
• Veteranenstichting (1 stichting, 0,5 k)
• Incidentele participatiesubsidie: 30 k

Er is een relatie naar bezetting / exploitatie van de gemeenschapshuizen (structurele huur vanuit bijvoorbeeld de muziekverenigingen in ’t Kwartier).  
De focus van deze draaiknop ligt op incidentele participatiesubsidie en er wordt gekeken naar een wijziging van de subsidieverordening over de omvang van reserves bij verenigingen.
Uit de participatiefase van Asten in balans kwam naar voren dat inzet van vrijwilligers, mede vanuit verenigingen Asten maakt wat het is en dat men hier bij voorkeur niet op bezuinigt. Het is wel een draaiknop omdat het wel mogelijkheden geeft voor minder uitgaven vanuit de gemeente.
Impact: Verenigingen, inwoners

50.000 vanaf 2027

S

Herijken of afbouwen van subsidies aan professionele partijen.
Deze budgetsubsidies zijn als volgt (bedragen in 1.000 euro):

• VVV (exploitatie 29 k en huisvesting 13 k)
• Museum (exploitatie 270 k en huisvesting 30 k)
• Bibliotheek (exploitatie 274 k en huisvesting 107 k)
• MEE (59 k)
• LEV (230 k)
• Slachtofferhulp (6 k)
• Stichting zelfhulp netwerk ZO Brabant (4 k)
• ONIS (exploitatie 726 k en huisvesting 105 k)
• Accommodatiesubsidie gemeenschapshuizen (162k)

Onduidelijk of dit ook (toekomstige) positieve effecten dempt en in welke mate. Tevens is er een relatie naar investeren in het voorliggend veld om zorgkosten sociaal domein te voorkomen, en is er een relatie naar bezetting / exploitatie van gemeenschapshuis ’t Kwartier (structurele huur vanuit VVV, bibliotheek en ONIS).
Uit de participatiefase van Asten in balans kwam naar voren dat inzet van vele vrijwilligers, mede gerelateerd aan de aard van de werkzaamheden vanuit deze professionele partijen Asten maakt wat het is en dat men hier bij voorkeur niet op bezuinigt. Het is wel een draaiknop omdat het wel mogelijkheden geeft voor minder uitgaven vanuit de gemeente.
Er is een relatie met draaiknop 3.6 (nummer 16) omdat het daar gaat om alleen het onderdeel indexering. Van belang niet dubbel in te zetten. Deze draaiknop 21 gaat nog verder.  
Impact: Professionele partijen, inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers

150.000

S

We gaan mogelijkheden onderzoeken om inwoners nog meer te helpen via oplossingen die beschikbaar zijn via eigen kracht, algemene voorzieningen, voorliggende voorzieningen of het netwerk. Het afgeven van een indicatie is het laatste middel om ondersteuning te bieden. Ook al zou iemand ‘recht hebben op’, worden eerst nog alternatieven aangedragen, voordat daadwerkelijk geïndiceerde Wmo-zorg ingezet wordt. Als een inwoner in aanmerking komt voor een indicatie, wordt minimale ondersteuning ingezet. De voorziening blijft dus zeker voor handen, maar wel in mindere mate zoals uren Huishoudelijke Ondersteuning (HO) of begeleiding. Zo blijven geïndiceerde voorzieningen betaalbaar én beschikbaar voor wie het echt niet op eigen kracht redt.
Nog meer dan nu al gedaan wordt, wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn binnen het sociale netwerk, andere wetgeving (Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz)) of de voorliggende voorzieningen in Asten. Indien er geen alternatieven voor handen zijn wordt minimale inzet geïndiceerd. Er wordt geen onnodige zorg ingezet.
Impact organisatie: de Wmo consulenten moeten meer vanuit krapte en nut en noodzaak gaan indiceren. Wmo-consulenten zijn al uitgerust met richtlijnen van Peelgemeenten. Vanuit Asten krijgen zij de opdracht om scherper te beoordelen welke hulp écht nodig is. Ruime indicaties zijn al verleden tijd en met deze maatregel ga je het nog meer inperken. Impact inwoners: Er is een kans op weerstand en klachten. Iedere inwoner kan merken dat minder geïndiceerde hulp voorhanden is en er meer gevraagd wordt van het netwerk of deelname aan collectief aanbod.  Mogelijk dat er meer gebruik gemaakt wordt van diensten omdat geïndiceerde hulp minder voor handen is. Hier moet je dan als Asten wel op ingericht zijn/worden.
Impact: Inwoners

150.000

S

Binnen de gemeente Asten zijn de 10 duurste jeugdcliënten verantwoordelijk voor ongeveer 35% van de totale kosten aan jeugdzorg (ca. € 1,85 miljoen van de € 5,3 miljoen). In andere gemeenten blijkt dat een kleine groep cliënten met complexe, langdurige en/of specialistische zorgtrajecten een groot deel van het budget opslokt. Door gericht in te zetten op deze groep kunnen inhoudelijke verbeteringen én besparingen worden gerealiseerd.  Hierbij moet wel worden opgemerkt dat wij weinig tot geen invloed hebben indien het directe verwijzingen vanuit het gedwongen kader (bv. Rechtbank, Gecertificeerde Instellingen).
Impact: Inwoners

150.000

S

De gemeente Asten ziet relatief hoge uitgaven aan zorg binnen de Wmo (€ 4 miljoen) en de Jeugdwet (€ 5 miljoen). Binnen beide domeinen wordt veel gebruikgemaakt van individuele voorzieningen met een beschikking (bijv. begeleiding individueel, dagbesteding, logeeropvang, vervoersvoorzieningen). De inzet van collectieve voorzieningen (bijv. groepsaanbod, voorliggende ondersteuning, algemene voorzieningen) blijft hierbij achter. Er liggen kansen om de instroom in maatwerkvoorzieningen te verlagen door het aanbod laagdrempeliger, groepsgericht en preventiever te organiseren.
Door meer gebruik te maken van collectieve voorzieningen, kunnen de kosten per deelnemer aanzienlijk dalen. Bij voldoende deelname en aantrekkelijk aanbod kunnen substantiële besparingen gerealiseerd worden, zoals eerder geïllustreerd: tot € 5.000,= per overstapper in de Wmo en tot € 8.000,= per overstapper binnen de Jeugdwet. Tegelijkertijd zijn investeringen nodig om het collectieve aanbod te ontwikkelen, organiseren en borgen. Impact: Inwoners worden meer gestimuleerd tot participatie, ontmoeten anderen en versterken hun sociale netwerk. Dit draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid, het bevorderen van zelfredzaamheid en het vergroten van de maatschappelijke betrokkenheid. Een sterker collectief aanbod draagt bovendien bij aan een preventieve aanpak, waardoor zwaardere zorg mogelijk wordt voorkomen.
Impact: Inwoners

507.000 vanaf 2027

S

Dit betreft de lasten die op dit moment in begroting zijn toe te rekenen aan het zwembad (exploitatie). Als we het zwembad zouden sluiten dan vallen deze lasten in principe vrij.
Deze keuze heeft ook een relatie naar de bestuursopdracht binnensport Asten waarin onderzocht wordt op welke wijze binnensport in de toekomst in Asten te organiseren. Sport en bewegen draagt in hoge mate bij aan de gezondheid van onze inwoners en het voorkomen van stijging in zorgkosten. Een groot aantal doelgroepen maakt gebruik van het zwembad. De exploitatie van het zwembad gebeurd door team de Schop van de gemeente Asten, dus in eigen beheer.
Impact: Inwoners, verenigingen, organisatie (team de Schop)

4.3 Afschrijvingstermijnen (26)

181.000 – 186.000

S

De afschrijvingstermijn van School Loverbosch, Kindcentrum De Ontdekking, BS Voordeldonk, Gemeenschapshuis 't Kwartier, Basisschool 't Talent (incl. uitbreiding) en Antoniusschool wordt verlengd van 40 naar 50 jaar.
De impact is nihil omdat 50 jaar een reële levensduur is voor gebouwen. Zowel bij een levensduur van 40 als 50 jaar moet een keer tussentijds gerenoveerd worden (na 15 tot 25 jaar).
Impact: NVT

4.4 Planmatiger investeren (27)

300.000 in 2026

I

Bij investeringen wordt in het jaar na in gebruik name gestart met afschrijven.
In 2026 is rekening gehouden met de kapitaallasten van een aantal investeringen (zoals school en -omgeving Loverbosch, Park 't Loverveld en revitalisering locatie Venbergweg).
De verwachting is dat de realisatie van deze projecten in 2025 nog niet gereed is. Daarom worden de kapitaallasten doorgeschoven naar 2027.
De impact is nihil. De dekking van de lasten van de investeringen blijft geregeld. De lasten worden alleen pas een jaar later voorzien op basis van een aangepaste inschatting.
Impact: NVT

5. Algemene reserve (28)

772.000 in 2026, daarna NTB

S

Het is mogelijk om jaarlijks 10% van de algemene reserve, die niet nodig is voor het afdekken van risico's, in te zetten. Dit mag structureel meegenomen worden maar vooralsnog is dit alleen voor 2026 opgenomen.
Voor een gezonde financiële huishouding is een structureel sluitende begroting (zonder inzet van de algemene reserve) wenselijk.
Impact: NVT

4.6 OZB niet-woningen (29)

616.000

S

Bovenop de reguliere verhoging van de OZB (indexering) kan er een extra verhoging worden doorgevoerd.
De OZB niet-woningen raakt bedrijven, verenigingen en instellingen. Afhankelijk van hoe deze lasten worden doorberekend aan de klant, kan het ook onze inwoners raken.
Bij een WOZ waarde van € 1.000.000,= betekent dit een stijging van € 730,= per jaar
(€ 61,= per maand) voor eigenaren en voor gebruikers een stijging van € 608,25 per jaar (€ 51,= per maand).

Impact: Bedrijven, verenigingen en instellingen.

4.7 OZB Woningen (30)

848.000

S

Bovenop de reguliere verhoging van de OZB (indexering) kan er een extra verhoging worden doorgevoerd.
De OZB woningen raakt inwoners met een koopwoning, maar ook verhuurders van woningen. Afhankelijk van hoe deze lasten door verhuurders worden doorberekend aan de klant, kan het ook onze inwoners raken.
Bij een WOZ waarde van € 400.000,= betekent dit voor een huishouden een stijging van €105,= per jaar (€ 9,= per maand).

Impact: Inwoners

4.8 Verblijfsbelasting truckparking (31)

25.000

S

Er bestaat de mogelijkheid om de truck parking Truck Inn in de heffing verblijfsbelasting te betrekken.
Het is niet uit te sluiten dat truckers hun keuze om in Asten te overnachten zullen heroverwegen. Inwoners worden niet geraakt door deze maatregel.
Impact: Ondernemers

4.9 Verblijfsbelasting verhogen (32)

47.500

S

Er bestaat de mogelijkheid om de verblijfsbelasting naast de reguliere verhoging door indexering extra te verhogen.
Een verhoging van 10% leidt tot genoemde extra opbrengst.
Inwoners worden niet geraakt door deze maatregel. Ondernemers in recreatie en toerisme kunnen te maken krijgen met klachten en/of verminderde vraag.
Impact: Toeristen en ondernemers

4.10 Efficiency samenwerkingspartners (33)

NTB

S

Tijdens de Balansdag op 3 april 2025 zijn er diverse efficiency maatregelen met de samenwerkingspartners besproken. Er kan met name ingezet worden op harmonisatie. Hierdoor worden kosten bespaard.
Impact: Samenwerkingspartners en eigen bestuur / organisatie (meer loslaten en overlaten aan verbonden partij)